Identificatie en documentatie van de rederijkerscultuur

De rederijkerscultuur kent een lange geschiedenis en traditie en haar activiteiten zijn in de loop der tijden sterk geëvolueerd. Zodanig zelfs dat er vandaag sprake is van een behoorlijk grote verscheidenheid en verspreiding, niet alleen geografisch, maar zeker ook in verschijningsvormen. Een goede identificatie en documentatie is dan ook absoluut belangrijk, niet alleen om een degelijk en volledig beeld te krijgen, maar zeker ook om aan efficiënt beleid en beheer te kunnen doen.
 
2016 - Actualisering van de lijst Leon Van de Velde, en de identificatie van de blazoenen
De voorbije jaren werd uitgebreide en gerichte research gedaan naar de coördinaten en blazoenen van – vooral – nog actieve Kamers, met het oog op aanvulling en/of actualisering van de lijst Leon Van de Velde en de identificatie van de blazoenen uit 1994. Op basis van alle gewijzigde en bijkomend verzamelde gegevens werden de lijsten in 2016 volledig geactualiseerd. Alle beschikbare data werd ook publiek ter beschikking gesteld via de website van het Verbond: klik hier.

2016 - Enquête – Documenteren van activiteiten en behoeften van Kamers vandaag
In samenwerking met LECA werd in 2016 een bevraging georganiseerd onder de Rederijkerskamers die lid zijn van het Verbond. Via deze bevraging werden de gewoonten en gebruiken van de Rederijkerskamers in kwestie in kaart gebracht. Ter ondersteuning van de voorbereiding van de aanvraag voor de erkenning als immaterieel cultureel erfgoed bundelde LECA de resultaten van de bevraging in een rapport. (zie bijlage)

2014 - Archief van Verbond overgedragen aan AMVB
Sinds 2014 heeft het Verbond van de Kamers van Rhetorica haar archief en roerend erfgoed overdragen aan het AMVB, waar de stukken op professionele wijze worden geïnventariseerd en bewaard. Binnen het Verbond is één bestuurder onder meer verantwoordelijk voor het op regelmatige tijdstippen aanleveren van alle nuttige archiefstukken en -documenten van het Verbond, zodat het archief permanent geactualiseerd wordt. Het betreft dan bijvoorbeeld alle informatie mbt de bestuurlijke activiteiten van het Verbond, maar zeker ook alle nuttige informatie mbt de organisatie van de Congressen.

1994 - Identificatie blazoenen
Als aanvulling op het werk van Leon Van de Velde bracht het Verbond zoveel mogelijk gekende blazoenen in kaart worden en koppelde het die aan de namen van bestaande of niet meer bestaande Kamers. 

1994 - Inventarisering van bestaande en verdwenen Kamers (lijst Leon Van de Velde)
Auteur Leon Van de Velde (overleden in 2010) was hoofdman van de Rederijkerskamer Sint-Amandus uit Oudenaarde, en stichtend lid van het Verbond. Hij stelde een omstandige oplijsting op van alle gekende – actieve en niet-actieve – Rederijkerskamers in Vlaanderen, Nederland en Frans-Vlaanderen, ontstaan tussen de 15de eeuw en heden. Met ‘gekend’ wordt bedoeld dat er een vermelding over de Kamer terug te vinden is in een geschiedkundig geschrift of administratief document.  De belangrijkste opgelijste gegevens per Kamer (voor zover voorhanden) zijn: de naam van de Kamer, de stad/gemeente, de zinspreuk, de schutspatroon, het blazoen, de oudste vermelding, actieve periode en bronnen. (zie bijlage)

1991 tot heden - In kaart brengen van roerend en documentair erfgoed
Het Verbond heeft kennis van het feit dat het roerend en documentair erfgoed dat aan de Rederijkerscultuur verbonden is, overal in Vlaanderen verspreid wordt bewaard. Het gaat om talloze waardevolle voorwerpen en archiefstukken in verband met de Rederijkerij, die deels in het bezit van individuele Kamers en/of hun leden zijn en deels ook overgedragen/toevertrouwd zijn aan diverse stedelijke musea en stadsarchieven. Sinds 1991 zet het Verbond in op het opsporen van dit erfgoed. Het in kaart brengen gebeurt op dit moment op collectieniveau. Door het bijhouden van een globaal spoor verkrijgt het Verbond inzicht in de personen, organisaties of instituten aan wie bepaalde stukken en documenten werden overgedragen (particulieren, verenigingen, kerken, musea, (stads)archieven, etc…).

1991 - Permanent zoeken naar Kamers die nog geen lid zijn
Vanaf haar stichting heeft het Verbond er steeds naar gestreefd om een zo groot mogelijk aantal actieve Kamers te verenigen. Bij de start van elk werkingsjaar worden alle gekende, nog actieve Kamers aangeschreven en aangezocht om zich aan te sluiten, dan wel hun lidmaatschap te verlengen. Iedereen wordt ook uitgenodigd om deel te nemen aan de Congressen. Elk jaar wordt deze oefening hernomen. Het Verbond tracht zo om deze Kamers meer actief te betrekken bij haar werking, en bij de activiteiten van het Rederijkersgebeuren.

1984 tot heden - Beeldarchief Rederijkerscongres
Sinds de organisatie van het eerste Congres in 1984 werden alle Congressen uitgebreid gedocumenteerd met beeldmateriaal, zowel in foto als film. Het beeldmateriaal zelf is steeds in bewaring bij de respectievelijke mede-organiserende Kamers. Met het oog op een zo breed mogelijke verspreiding zijn de opnames ook wel grotendeels beschikbaar gesteld op de website van het Verbond. Voorbeeld: 
  • Filmverslag met impressies van het Congres in Geraardsbergen (2015): klik hier.
  • Fotoverslag van het Congres in Brugge (2006): klik hier.
Plannen
  • De hoger vermelde acties worden in de toekomst continue opgevolgd/aangevuld/geactualiseerd, in functie van alle mogelijke nieuwe informatie die zich aandient.
  • In 2018 gaat het Verbond van de Kamers van Rhetorica met LECA na op welke manier het in kaart brengen van de rituelen en gebruiken die aan de rederijkerij verbonden zijn, verdergezet kan worden.
  • In de loop van 2018 wordt met Het Firmament en LECA een samenwerking opgestart, teneinde na te kijken in hoeverre een traject kan opgezet worden rond registratie van archieven en collecties die bij de Kamers of haar leden bewaard worden.
  • Op 24/02/2018 wordt een Workshop Archief en Archivalia georganiseerd in het Letterenhuis in Antwerpen, in samenwerking met Het Firmament en LECA. Het betreft een informatieproject, waarbij aan alle Kamers aangegeven wordt hoe ze met hun eigen archief (documentair erfgoed) en collectie (roerend erfgoed) kunnen omgaan.
; Verbond van de Kamers van Rhetorica vzw