Overdracht van de rederijkerscultuur

De overdracht van de rederijkerscultuur gebeurt voornamelijk informeel, in het kader van de diverse activiteiten van de verschillende Kamers. Met de oprichting van het Verbond in 1991 zijn er toch ook een aantal belangrijke formele borgingsacties te noteren:
 
2017 - Specifieke aandacht voor jongeren op het Congres in Brussel
Met het Congres van 2017 wordt sterk gefocust op de jeugd. Inhoudelijk worden de programmatie en het Congresthema specifiek afgestemd op jeugdige deelnemers, maar ook de timing wordt aangepast (van juni naar september, buiten de examenperiode). Op die manier kunnen we zorgen voor een grotere participatie van jongeren.

2017 - Nieuwe contacten Taalunie
In het kader van de versterking van het netwerk rond de rederijkerscultuur werden begin 2017 opnieuw contacten gelegd met de Taalunie, in de hoop dat de oude samenwerkingen nieuw leven zouden kunnen krijgen en een sterk netwerk rond de rederijkerscultuur te vormen. 

2013 - Erkenning en stichting Rederijkerskamer Turfschip Adriaen Van Bergen (Breda)

2010 tot heden - Afstemming, contacten met Frans-Vlaanderen
Via het ondersteunen, verankeren en bestendigen van de werking inzake Nederlandse Taal en culturele activiteiten keert het Verbond van de Kamers van rhetorica vzw terug naar de territoriale bakermat van de Rederijkerij.

2008 - Erkenning en stichting Rederijkerskamer De Waag (Liedekerke)

2000 - Erkenning en herstichting Rederijkerskamer De Lelie (Brussel)

1999 - Educatieve Cursus Dhaenens
Deze cursus is een pedagogisch lessenpakket, specifiek bestemd voor het secondair onderwijs, met het oog op verwerven en uitdiepen van grondiger kennis over de Rederijkerij. Aanleiding voor het opstellen ervan is dat klassieke leerplannen slechts een zeer beperkte vermelding mbt rederijkerij voorzien. De educatieve cursus geeft zowel aan leraar en leerling toegang tot meer gedetailleerde informatie.

1997 - Erkenning  en herstichting Rederijkerskamer De Wijngaard (Ronse)

1986 - Herdruk ‘Const van Rhetoriken
Deze middeleeuwse tekst van Matthijs De Castelein, voor het eerst verschenen in 1555, werd onder impuls van Leon Van de Velde, latere voorzitter van het Verbond, in 1986 herdrukt. De publicatie kende nadien een hoge verspreiding onder de Kamers.

Doorlopend - Organisatie van wedstrijden
Vanaf het ontstaan van de Rederijkerij hebben de Kamers wedstrijden ingericht. Het Landjuweel is daarvan het oudste voorbeeld. De wedstrijden voor toneel, voordracht, etc. hadden in de eerste plaats een verbindende factor. Ze waren een middel om gelijkgezinden te ontmoeten, om te verbroederen, maar ook om op een gezonde manier in competitie te gaan, vooral omwille van de eer. De wedstrijden hadden toen al een internationaal karakter. In tijden waar het niet evident was om grote afstanden af te leggen, betekende dat dat men dagenlang onderweg was. Dit geeft alvast een idee over het belang dat aan deze wedstrijden gehecht werd. Vandaag de dag organiseert het Verbond nog jaarlijks het Rederijkersjuweel. Maar ook een aantal individuele Kamers richten nog steeds wedstrijden in voor voordracht, poëzie en toneel. Voorbeeld: filmverslagen mbt de wedstrijd van het Rederijkersjuweel in Liedekerke (2014), klik hier.

Doorlopend - Uitwisselingen
Sinds de oprichting van het Verbond werden reeds diverse initiatieven genomen, waarbij individuele Kamers uitwisselingen organiseren. Bij dergelijke uitwisselingen wordt men elk om de beurt uitgenodigd om een performance te doen bij de ander. Het doel van deze uitwisselingen is verbroederen, lokale leden en publiek in contact te brengen met de activiteiten van andere Kamers en ideeën opdoen voor de eigen werking.

Doorlopend - Jeugdwerking Kamers
Het is een waarheid als een koe: de levensvatbaarheid van een vereniging of organisatie is recht evenredig met de mate waarin haar opvolging verzekerd is. Alle Kamers doen daarom grote inspanningen om jongeren aan te trekken en te enthousiasmeren. De keuze van de activiteiten en de mogelijkheden voor de jongeren om daarin te participeren, spelen daarbij uiteraard een belangrijke rol. Een aantal Kamers heeft in de voorbije (soms tientallen) jaren zelfs een aparte, stabiele jeugdwerking uitgebouwd.

Doorlopend - Platform voor cultuur-historische gelijkgestemden
Het Verbond van de Kamers van Rhetorica wenst goede contacten te onderhouden met alle mogelijke verenigingen en organsaties waarmee er cultuur-historische overlappingen bestaan.
In het kader daarvan werd een platform gerealiseerd waarbij elke organisatie die zich inzet voor de Nederlandse taal, of historisch verwant is met de rederijkerij kan aansluiten.
We denken bijvoorbeeld aan de schuttersgildes, die een gemeenschappelijke geschiedenis hebben met de rederijkerskamers, en  heel gelijkaardige tradities.
Het platform wenst in de eerste plaats een forum te zijn voor uitwisseling van informatie, en vervolgens het  zoeken  en vinden van mogelijke synergieën.

Concrete contacten in dit verband zijn momenteel:
  • Het Gilde van het Heilig Sacrament van Niervaert uit Breda. Deze gilde houdt zich ondermeer bezig met het eren en instandhouden van het mirakelspel 'Spel vanden heilighen sacramente vander nyeuwervaert' van Jan Smeken, die in 1485 Brussels stadsdichter was en factor (artistiek verantwoordelijke) van de Brusselse rederijkerskamer De Lelie.
  • Het Huis van het Nederlands in Bailleul (Belle), een grensstadje in Frans-Vlaanderen waar men zich inzet voor het stimuleren van de lokale bevolking om het Nederlands te leren, te oefenen en te gebruiken.
Doorlopend - Vieringen
Ter gelegenheid van belangrijke jubileumjaren organiseren de rederijkerskamers - naast hun gewone activiteiten - dikwijls bjizondere evenementen en vieringen waarbij de historiek, de traditie en de werking van de vereniging centraal staat. En die dan mogelijks verrijkt worden met tentoonstellingen, jubileumboeken, meerdaagse feestactiviteiten, huldigingen, etc... 
Voorbeelden:
  • 25/11/2017: Viering van 150jaar KPGRV in Groningen
Plannen
  • De rederijkerskamer De Suyghelingen van Pollus uit Zottegem organiseert op 22/03/2018 een evenement over de rederijkerij. In de weken en maanden nadien worden diverse scholen uit de regio Zottegem bezocht, om de leerlingen kennis te laten maken met de geschiedenis en de actualiteit van de rederijkerij.
  • Aansluitend bij de verkennende gesprekken die reeds plaatsvonden en met het oog op een meer doorgedreven samenwerking organiseert het Verbond van de Kamers van Rhetorica in maart 2018 een bijeenkomst in samenwerking met professor Vaassen, verantwoordelijke van het Huis van het Nederlands in Bailleul (Belle). Het Huis van het Nederlands kreeg het aanbod om aan te sluiten bij het platform van gelijkgezinden. Indien men
  • in juni 2018 organiseert het Huis van het Nederlands in Bailleul een activiteit (wagenspel, poëzie) in samenwerking met het Verbond van de Kamers van Rhetorica, met prijzen voor de laureaten.
  • Het Verbond beschouwt het als haar blijvende taak om zoveel mogelijke actieve rederijkerskamers te overtuigen van de voordelen, opportuniteiten en synergieën van een lidmaatschap. Het betreft een jaarlijks weerkerende oefening waar alle gekende actieve niet-aangesloten kamers voorwerp van zijn, inclusief de kamers die ooit lid waren maar intussen afhaakten.
  • In de toekomst blijft het Verbond actief werken aan het warm maken en werven van oude of jonge verenigingen wiens activiteiten vandaag uit een rederijkersactiviteit bestaan, om gestopte en/of verdwenen Rederijkerskamers te herstichten en te aanvaarden.
  • Hetzelfde geldt voor Frans-Vlaanderen. Het zoeken naar opportuniteiten om ook daar oude, verdwenen rederijkerskamers te herstichten blijft de komende jaren absoluut een actieve bezigheid voor het Verbond. Het betreft een erg voorzichtig proces dat wellicht pas op middellange termijn tot langzame, concrete resultaten zal kunnen leiden.
  • Het Verbond heeft de ambitie om eind 2018 ook het lessenpakket Dhaenens volledig te actualiseren, conform de huidige pedagogische normen, met de bedoeling om zo de jongeren makkelijker aan te spreken.
  • Een Europese erkenning van de rederijkerscultuur wordt eveneens nagestreefd. Eind 2017 wordt werkt gemaakt van het opvragen en onderzoeken van de voorwaarden die moeten vervuld zijn voor dergelijke projectaanvraag. Op basis daarvan kan dan beslist worden of het zinvol is om effectief een aanvraag voor te bereiden.
  • Tenslotte bljit het Verbond actief op zoek nieuwe financiële bronnen en middelen, die kunnen besteed worden aan wetenschappelijk onderzoek, publicaties, brochures, en om de werking en dienstverlening van het Verbond uit te breiden.
; Verbond van de Kamers van Rhetorica vzw