Overleg landelijke werkgroep klompenerfgoed

De informeel georganiseerde werkgroep rond het klompenerfgoed in Vlaanderen brengt de verschillende actoren in Vlaanderen samen. De gemeenschap komt sinds 2013 op geregelde tijdstippen bijeen, onder impuls van ETWIE. Deze open groep, waar alle geïnteresseerden welkom zijn, houdt zich bezig met alle aspecten van de borging van het ambacht, op basis van een antal geïdentificeerde prioritaire noden (versterken van het netwerk rond het klompenerfgoed in Vlaanderen, overdracht van kennis en vaardigheden, collectiewaardering en -herbestemming, projecten opstarten rond de hedendaagse invulling van het klompenambacht). Het traject rond dit immaterieel erfgoed zorgt voor verbinding tussen individuen en organisaties begaan met het klompenambacht.

Het belang van deze overlegstructuur mag niet onderschat worden. Tot 2013 kenden de verschillende actoren elkaar nauwelijks, terwijl ze toch met dezelfde uitdagingen te kampen hadden. Door de erfgoedgemeenschap op geregelde basis samen te brengen, werd de basis gelegd voor een platform voor uitwisseling van kennis en expertise. Door elkaars werking beter te leren kennen, konden nieuwe initiatieven genomen worden. Gezien de omvang van de erfgoedgemeenschap gaat het dan niet zozeer om grootschalige projecten. Toch is nu al duidelijk dat de toegenomen samenwerking en overleg zijn vruchten afwerpt.

Naast de platformfunctie voor kennisuitwisseling, zorgden de initiatieven er ook voor dat het immaterieel-erfgoeddiscours in toenemende mate ingang vond bij de gemeenschap. Het ambacht van het klompenmaken wordt dan ook niet langer gezien als folklore, maar als een vorm van levend, immaterieel erfgoed. De intensifiëring van de contacten met de klompenmakers in het buitenland (o.a. in Nederland, waar het ambacht al enkele jaren geleden werd toegevoegd op de nationale inventaris van het immaterieel erfgoed), droeg hier zeker toe bij.

Een aantal plannen voor de toekomst worden toegelicht bij het overzicht van de borgingsacties. Het gaat hierbij niet om ambitieuze projecten. De voornaamste doelstelling blijft om elkaar te ontmoeten en de vruchten te plukken van het delen van ervaringen en kennis. Bij de borgingsacties wordt grotendeels gefocust op de initiatieven van de belangrijkste spelers. Dit neemt echter niet weg dat ook in kleinere musea, heemkringen... heel wat initiatieven worden genomen om dit erfgoed te borgen. Vaak gaat het dan echter om een structurele werking, waarop de werking van de werkgroep inhoudelijk en praktisch ook een positieve invloed heeft. Zo woonden maar liefst dertig mensen van heel wat verschillende organisaties en musea de vormingsnamiddag 'Van avegaar tot zoolmes' in 2015 bij. De activiteiten van al deze organisaties komen in beeld via de portaalsite klompenmakerij.be. en de ETWIE-kennisbank, en werden hier dan ook niet gerepliceerd, hoewel dit mogelijk een vertekend beeld van de dynamiek in de erfgoedgemeenschap geeft.

De initiatieven van de erfgoedgemeenschap de voorbije jaren hebben nooit tot doel op zich gehad om het klompenerfgoed op de inventaris van het immaterieel erfgoed te plaatsen. Doorheen de bijeenkomsten bleek dit weliswaar een interessant perspectief, maar niet noodzakelijk een prioritair na te streven doelstelling (zie vergaderverslagen). De actieve werking rond dit immaterieel erfgoed van de voorbije jaren zorgde er echter voor dat een erkenningsaanvraag een logische stap werd, waaraan alle partners met enthousiasme meewerkten.;