De Garnaalvisserij te paard in Oostduinkerke


Externe media



Bestand
open bestand

Gerelateerde personen/organisaties
NAVIGO Nationaal Visserijmuseum
Ineke Steevens
Centrum Agrarische Geschiedenis (CAG)
Werkplaats immaterieel erfgoed

Gerelateerde borgingsacties (Hoe)
'Garnaalvisserij te paard': diverse lezingen op (inter)nationale congressen
Documentatie van de 'Garnaalvisserij te paard'
'Garnaalvisserij te paard': oprichting van een borgingscomité
Onderzoek naar 'Garnaalvisserij te paard'
Communicatie- en sensibiliseringsacties 'Garnaalvisserij te paard'
Overdracht 'Garnaalvisserij te paard'
'Garnaalvisserij te paard': mondeling geschiedenisproject in een internationaal (academisch) netwerk

ICE categorieën
Ambachtelijke vaardigheden
Sociale gewoonten, rituelen en feestelijke gebeurtenissen
Kennis en praktijken over de natuur en het universum

Trefwoorden
ambacht, ambachtelijk techniek

Externe links
http://www.paardevissers.be , http://ordevandepaardevisser.eu , http://www.navigomuseum.be

De garnaalvisserij te paard is een ambachtelijke vaardigheid die nauw verbonden is met de natuur: een goede kennis van de zee, de zandstrook en een groot vertrouwen in en respect voor het paard zijn onontbeerlijk. De vissers gaan een paar keer per week met paard en net in zee, behalve in de wintermaanden. Het vissen zelf duurt drie uur: anderhalf uur voor tot anderhalf uur na laagtij.
Het paard stapt tot aan de borst door het water, parallel met de kust. Men gebruikt tegenwoordig een  trechtervormig net dat door twee zijdelingse planken wordt opengehouden. Een ketting sleept over het zand en veroorzaakt schokgolven waardoor de garnalen opspringen en in het net terechtkomen. Dit net (7 x 10 meter) vergt een enorme trekkracht die Brabantse trekpaarden kunnen ontwikkelen. Om het half uur wordt het vissen onderbroken en wordt terug naar het strand gegaan om het net te ledigen en de vangst te zeven. De garnaaltjes komen terecht in de korven die langs weerzijden van het paard hangen. Daarna worden de garnalen gekookt in zoet water.
Het ambacht garnaalvissen te paard wordt gedragen door de huishoudens en families van garnaalvissers en bij uitbreiding door de gemeenschap van Oostduinkerke en Koksijde, die het als cultureel erfgoed en belangrijk voor hun identiteit koesteren. Het is een sprekend voorbeeld van een dynamische en duurzame omgang met natuur en cultuur die wordt doorgegeven van generatie op generatie.

Op 4 december 2013 werd de garnaalvisserij te paard in Oostduinkerke toegevoegd aan de representatieve lijst van het immaterieel, cultureel erfgoed van de mensheid.
 ;
Sociaal-culturele betekenis

Er zijn twaalf huishoudens te Oostduinkerke actief in de garnaalvisserij. Het wissen wordt uitgevoerd in gezinsverband en hoewel elk huishouden zijn eigen taakverdeling heeft, beschouwen ze zichzelf als een groep gestoeld op de principes van het delen van de culturele waarde, van onderlinge afhankelijkheid en wederzijdse steun. De kennis wordt doorgegeven van generatie op generatie. De ere-paardenvissers hebben zich sinds 1997 verenigd in d'oostduinkerkse paardenvissers (vzw). Dit initiatief verenigt zowel actieve huishoudens als de non-actieve huishoudens (met garnaalvissers op rust) die worden beschouwd als erefamilies. Het doel is de ambacht te borgen om zo jonge, enthousiaste krachten aan te trekken.