11 julivieringen


Bestand
open bestand

Gerelateerde persoon/organisatie
ADVN

ICE categorie
Sociale gewoonten, rituelen en feestelijke gebeurtenissen

Trefwoorden
viering, feest, sociaal gebruik

11 juli is sedert 1973 de officiële feestdag van de Vlaamse Gemeenschap. Het verwijst naar de Guldensporenslag, een veldslag waarbij Vlaamse gemeentelegers, gesteund door Zeeuwse en Naamse milities, nabij Kortrijk een overwinning behaalden op het ridderleger van de Franse Koning Filips IV de Schone. In het romantisch-patriottische klimaat van de Belgische onafhankelijkheid werd de Guldensporenslag gepromoveerd tot één van de hoogtepunten van de nationale geschiedenis. Naast betogingen en redevoeringen, omvatten de Guldensporenvieringen ook historische evocaties, theatervoorstellingen en contates. Het ging om vieringen die met steun van officiële instanties werden georganiseerd op meerdere locaties.
De Guldensporenvieringen veranderden doorheen de eeuwen van verschijningsvorm. Oorspronkelijk waren het historische herdenkingen, die op het einde van de 19de eeuw een politieke betekenis zouden krijgen, benadrukt door de gebeurtenissen van de Eerste Wereldoorlog. Na 1918 ontstonden er naast de officiële herdenkingen diverse alternatieve vieringen. Na de Tweede Wereldoorlog werd de Guldensporenslag opnieuw vooral een Vlaamse strijd. In de jaren '50 en '60 kenden de vieringen een nieuwe bloei. In 1973 kreeg Vlaanderen een eigen nationale feestdag, de dag der Gulden Sporen. Hierdoor veranderden zowel de officiële als de alternatieve vieringen in de jaren '70 en '80 van karakter. De officiële Guldensporenvieringen trokken minder publiek, waardoor de organisatoren zich genoodzaakt zagen om de spektakelwaarde van de vieringen te verhogen en hen een modernere vorm te geven. Van de jaren '90 tot heden kregen de officiële vieringen een moderner en gevarieerder karakter.
De Vlaamse overheid maakt met 11 juli gebruik van de symboliek en retoriek van de Guldensporenslag. De Guldensporen-marathon, een Vlaamse sportmanifestatie in het kader van de 11 julifeestelijkheden, ontstond sinds 1987 tijdens de Breidel- en De Coninckfeesten. Zij wil de Vlaamse feestdag meer luister bijzetten en een volkser karakter geven. In 2014 wordt terug 'nieuw leven gegeven' aan deze traditie.; ADVN vzw
Sociaal-culturele betekenis

De 11 julivieringen worden gedragen door de Vlaamse gemeenschap. Het officiële feest van de Vlaamse gemeenschap kenmerkt zich door de organisatie van talrijke activiteiten (o.m. de 11-daagse Vlaanderen Feest!) doorheen gans Vlaanderen. Drie kwart van alle Vlaamse steden en gemeenten presenteren een festiviteitenprogramma, aangevuld met buurtinitiatieven en activiteiten van lokale verenigingen en organisaties. Zij wordt beleefd en doorgegeven van generatie op generatie. De traditie evolueert binnen de tijdsgeest en kenmerkt zich door een moderne verschijningsvorm met een sociaal bindend en identiteitsvormend karakter. Doorheen de tijd zijn zowel de benaming, actoren, feestvormen en functie veranderd.