Rapport naar UNESCO over het werk in Vlaanderen rond immaterieel erfgoed

Met 180 landen zijn ze ondertussen, de lidstaten die de UNESCO 2003 Conventie ratificeerden, en sindsdien het engagement opnemen om werk te maken van het borgen van immaterieel erfgoed in al die landen!

Zo ook België, dat in 2006 bij de Conventie aansloot en waar de verschillende regio's sindsdien een beleid hebben uitgebouwd.

Intussen gebeurde er enorm veel. Vlaanderen sprong immers van meet af op de kar en trok nieuwe initiatieven op gang: immaterieelerfgoed.be, de Inventaris Vlaanderen voor immaterieel erfgoed -met ondertussen 66 erkende immaterieel erfgoed praktijken en een set inspirerende voorbeelden van borging, een netwerk van gepassioneerde immaterieel-erfgoedspelers, een model met beurzen voor Meester-Leerlingtrajecten voor het doorgeven van vakmanschap, enzovoort. Er groeide een heuse dynamiek van initiatieven met een warm hart en veel energie voor dit levende erfgoed dat door vele mensenhanden gedragen en gemaakt en gedeeld wordt. 

Uiteraard ligt er ook nog veel werk op de planken. Er zijn lessen die we al doende geleerd hebben, dingen die beter kunnen, dromen en plannen voor de toekomst... 


UNESCO vraagt dan ook aan alle lidstaten om elke 6 jaar even de balans op te maken, aan de hand van het opstellen van een periodiek rapport. Het doel van UNESCO als wereldwijde organisatie hiermee is vooruitgang meten, maar ook ondersteunen en remediëren waar het nodig is. 

Eind 2021 is het zover. Dan dient België zijn rapport bij UNESCO in.
Hoever staan we vandaag, anno 2021, met het werk rond immaterieel erfgoed in alle delen van België: in Vlaanderen, in Wallonië, in Brussel, in de Duitstalige gemeenschap? Maar ook: waar willen we de komende 6 jaren op inzetten en vooruitgang boeken? Bijvoorbeeld rond de beeldvorming en communicatie over immaterieel erfgoed, of de ontwikkeling, beleid en regelgeving rond immaterieel erfgoed, de plaats van immaterieel erfgoed in ons onderwijs, de link tussen immaterieel erfgoed en duurzame ontwikkeling, enzovoort. 


Hoe gaan we te werk? 

Omdat immaterieel erfgoed over héél veel mensen, verenigingen en organisaties gaat, die elk vanuit hun inzet actief zijn hierrond, kan het opmaken van zo'n rapport niet zonder de stem en inbreng van al wie hieraan bijdraagt. 

Het Departement CJM van de Vlaamse overheid, en Werkplaats immaterieel erfgoed als organisatie voor het immaterieel erfgoed in Vlaanderen, werken daarom in 2021 samen aan de voorbereiding van dit rapport voor UNESCO.
We zetten tal van gesprekken, rondetafels, bevragingen, interviews en andere initiatieven op om een goed beeld te vormen van waar we staan. 

Op deze webpagina houden we iedereen graag op de hoogte van het verloop. 

Interesse? Kom regelmatig een kijkje nemen, en hou ook onze andere communicatiekanalen in het oog. Je bent van harte uitgenodigd om bij te dragen!


Op 15 september 2021 werd met alle verzamelde inbreng het ontwerp voor het rapport afgerond. Je kan het HIER raadplegen. Deze ontwerptekst wordt de komende weken verder gefinaliseerd binnen het geheel van het Belgische rapport naar UNESCO. Het gaat tot dusver dus om een tijdelijk onafgestemd ontwerp onder embargo. Indien er nog gerichte verbeterpunten zijn, kunnen die bezorgd worden tot woensdag 29 september 2021 via jorijn@werkplaatsimmaterieelerfgoed.be en arno.beunen@vlaanderen.be

Kalender

Sessie rond het Unesco 2003 rapport vanuit Vlaanderen in het kader van de Vlaamse Unesco trefdag 

14 oktober 2021, van 10.00 tot 12.00 uur
in het Herman Teirlinck gebouw, op de Tour & Taxis site (Brussel)

Inschrijven kan HIER 
Let erop om bij inschrijving ‘aparte bijeenkomst van een specifiek comité, werkgroep of netwerk’ aan te vinken, en vervolgens in het keuzemenu ‘overleg 2003 Conventie’ te selecteren.  

Overzicht reeds gerealiseerde activiteiten

In gesprek over immaterieel erfgoed & onderwijs

Hoger onderwijs (academische opleiding)

26 mei, 16-17.30 uur

Basisonderwijs

van 8 juni tot 2 juli

Secundair onderwijs (1)

van 8 juni tot 2 juli

Hoger onderwijs (professionele opleiding)

5 juli, 14-16 uur

 

In gesprek rond immaterieel erfgoed en verschillende thema's:

Immaterieel erfgoed in de verschillende thematische domeinen – Domeinnetwerk ICE

27 mei, 10-12 uur 

Lokaal beleid & immaterieel erfgoed

31 mei, 10-12 uur

Immaterieel erfgoed & diversiteit – rondetafel erfgoedwerkingen

3 juni, 14-16.30 uur

Rondetafel Erfgoedgemeenschappen Inventaris Vlaanderen

16 juni, 19.30-21.30 uur

Immaterieel erfgoed, wetgeving en regelgeving in diverse sectoren

22 juni, 15.30-17 uur 

Immaterieel erfgoed, communicatie & media

19 augustus, 14-16 uur

Mini-bevraging bij het brede publiek

Een mini-bevraging brengt in kaart hoe en of immaterieel erfgoed bijdraagt in het dagelijkse leven van de respondenten. De mini-bevraging liep tot 23 augustus 2021.

Méér weten? 

Overall Results Framework voor de Unesco 2003 Conventie 

UNESCO lanceerde in 2018 een Overall Results Framework (ORF) als een gezamenlijk kader om de impact van de 2003 Conventie wereldwijd te monitoren. Naast de Operationele Richtlijnen bij de Conventie vormt het ORF een centraal referentiekader voor lidstaten en organisaties voor strategische planning rond het borgen van immaterieel erfgoed.

De hoofdlijnen van het UNESCO 2003 Global Results framework: 

De opstelling en ontwikkeling van het meerjarige rapport dat landen samenstellen omtrent de uitvoering van de UNESCO 2003 Conventie, zal er deze keer dan ook een pak anders aan toe gaan dan voorheen. 

Met het ‘Overall Results Framework’ als leidraad, een digitaal sjabloon samengesteld met 9 grote thema's (zie schema hierbij), waarvoor aan de hand van 26 'indicatoren' de vooruitgang gemeten wordt voor elk thema. Een leidraad met 86 vragen ('assessment factors' of 'beoordelingsfactoren') gidst de landen om het rapport voor elk van die thematische clusters op te maken. Aan de hand van die leidraad met 86 vragensets kun je als land gericht de stand van zaken opmaken en evalueren hoever je staat voor elk onderdeel van het beleid -waar er bv. véél vooruitgang is gemaakt of net nog zaken mank lopen. Het biedt ons dus ondersteuning en een referentiekader om te onderzoeken waar we staan in de zorg voor én toekomst van Immaterieel Cultureel Erfgoed in onze regio’s, en dat dan ook naast het werk in alle andere landen te kunnen leggen, en zo te delen, vergelijken, van elkaar leren... 

Samen met Vlaanderen en de andere regio's in België wordt in 2021 ook in de rest van Europa een dergelijk rapport voor de UNESCO 2003 Conventie opgesteld. Eind 2021 zal zo de balans van het werk rond immaterieel erfgoed in heel Europa opgemaakt zijn. Vorig jaar hebben de landen uit Latijns-Amerika en de Caraïben als allereerste regio de oefening gemaakt. Komende jaren is het dan de beurt aan achtereenvolgens de Arabische landen (2022), Afrikaanse landen (2023), Azië (2024). In 2025 wordt vervolgens een globale reflectie ingelast.