Sint-Gum­ma­rus­pro­ces­sie Lier

In Lier wordt de stadspatroon Sint-Gummarus ieder jaar gevierd op de eerste zondag na 10 oktober, zijn feestdag.

De dag start met een bedevaartmis. Bedevaarders en Lierenaars komen tijdens het noveen naar de kerk voor het ritueel van de Sint-Gummarusbandoplegging. Tijdens dit ritueel legt de priester de gordel van Sint-Gummarus op de schouders van de pelgrim. Het verwijst naar het verhaal waar Sint-Gummarus een omgehakte boom weer tot bloei bracht door zijn gordel om de stam te wikkelen. Zo hopen ze behoed te worden voor breuken.

Na de mis gaat de Sint-Gummarusprocessie door de Lierse binnenstad. In de processie stappen verscheidene (Lierse) groepen op: jeugdbewegingen, verenigingen, gildes en genootschappen. Elk in hun eigen uniform en met vlaggen, vaandels en processietoortsen. Muziekkorpsen begeleiden de processie. Dan volgen andere Gummarusparochies: Emblem, Enkhuisen (NL), Steenbergen (NL), Wagenberg (NL) en beelden van de voormalige parochies in Mechelen en Antwerpen.

Deze groepen vormen als het ware de voorhoede en omkadering van de kern van de processie: het 17de -eeuwse zilveren reliekschrijn van Sint-Gummarus, de ‘Sint-Gummaruskas’. 16 mannen van het Genootschap van de Kasdragers van Sint-Gummarus dragen het schrijn van meer dan 800 kilo door de straten van Lier.

Dan volgt een groep rond Mariaverering met historische Mariabeelden en vaandels. De processie wordt afgesloten met het Heilig Sacrament. Leden van de Broederschap van Sint-Gummarus flankeren de processie met processielantaars. Achter de processie volgen het stadsbestuur en Gezellen van 't Groot Volk met één of meerdere Lierse historische reuzen.

Bij regenweer gaat de processie in een beperkte vorm door in de Sint-Gummaruskerk: het reliekschrijn wordt dan onder begeleiding van de vaandels van de verenigingen driemaal rondgedragen doorheen de zijbeuken en de kooromgang van de kerk. Om de 25 jaar vindt er een jubeljaar plaats met onder meer de erkenning van de relieken van Sint-Gummarus door de bisschop (of zijn afgevaardigde) en een jubelprocessie. Op twee andere zondagen heeft er dan een historische Ommeganck plaats.

Tijdens de Sint-Gummarusprocessie eren Lierenaars hun stadspatroon. De meegedragen historische processievaandels en beelden vertellen het verhaal van de wonderen van de heilige Gummarus, de deelnemers aan de processie stappen devoot mee. Zonder de evocatie van taferelen uit het leven van Sint-Gummarus of uit de Bijbel, sluit de processie sterk aan bij de oorspronkelijke opvatting van een processie als uiting van volksdevotie.

De processie kent een groot draagvlak en draagt bij tot de sociale cohesie in de stad: jeugdbewegingen, verenigingen, gildes en genootschappen maken er een erezaak van ‘mee op te stappen voor de kas’. Het is dé Lierse hoogdag, die gedurende het hele jaar voorbereid wordt. Begin september is de ‘processie van het eerste licht’: een voettocht naar de Sint-Gummaruskapel in Emblem: een verre aankondiging dat het feest van Sint-Gummarus eraan komt.

De Sint-Gummarusprocessie is waarschijnlijk de oudste processie van Lier. De oudste geschreven bronnen spreken al over deze processie in de veertiende eeuw, maar het is plausibel dat ze een oudere traditie kent. De huidige traditie van de Sint-Gummarusprocessie is opnieuw opgestart in 1977.

In Lier wordt de stadspatroon Sint-Gummarus ieder jaar gevierd op de eerste zondag na zijn naamdag. De Sint-Gummarusbedevaart bereikt zijn hoogtepunt op de bedevaartdag, met een bedevaartmis en de Sint-Gummarusprocessie door de straten van Lier. In de processie stappen heel wat groepen op: verenigingen en gildes uit Lier en daarbuiten. Elk in hun eigen uniformen, allemaal met een band met Sint-Gummarus. Daarnaast stappen een aantal muziekkorpsen op en worden vlaggen, vaandels en processietoortsen meegedragen. Al deze groepen vormen als het ware de voorhoede en omkadering van de kern van de processie: het 17de eeuws zilveren reliekschrijn van Sint-Gummarus, de ‘Sint-Gummaruskas’. Het schrijn weegt meer dan 800 kilo en wordt door 16 mannen van het Genootschap van de Kasdragers van Sint-Gummarus door de straten van Lier gedragen. De Sint-Gummarisprocessie verschilt zo inhoudelijk van de meeste processies in de streek met evocaties en ommegangen. Er worden namelijk geen Bijbeltaferelen of taferelen uit het leven van Sint-Gummarus uitgebeeld. En er zijn geen groepen die zich speciaal voor de processie in historische kledij hullen. De Sint-Gummarusprocessie sluit op dat gebied nog sterk aan bij de oorspronkelijke traditie van een processie. Deze processie is een traditie van volksdevotie met een geschiedenis van bijna dertien eeuwen oud. Om de 25 jaar (jaren eindigend op 15, 40, 65 en 90) vindt er een jubeljaar plaats met onder meer de erkenning van de relieken door de bisschop (of zijn afgevaardigde) en een jubelprocessie. 2015 was dus een jubeljaar! Het kreeg het thema ‘Gummarus, bron van ontmoeting’ mee.

In Lier wordt de stadspatroon Sint-Gummarus ieder jaar gevierd op de eerste zondag na zijn feestdag. In het kader van de Sint-Gummarusbedevaart is er op zondagmorgen een bedevaartmis met aansluitend de Sint-Gummarusprocessie door de Lierse binnenstad. In de processie stappen verscheidene (Lierse) groepen op: jeugdbewegingen, verenigingen en gildes en genootschappen, elk in hun eigen uniform. De processie wordt begeleid door muziekkorpsen. Dan volgen andere Gummarusparochies: Emblem, Enkhuisen (NL), Steenbergen (NL), Wagenberg (NL) en beelden van de voormalige parochies in Mechelen en Antwerpen. Het 17de eeuws zilveren reliekschrijn van Sint-Gummarus (800kg), in Lier de ‘Sint-Gummaruskas’ genoemd, wordt gedragen door telkens 16 mannen van het Genootschap van de Kasdragers van Sint-Gummarus. Er zijn drie ploegen die elkaar afwisselen. Dan volgt een groep rond Mariaverering (historische Mariabeelden en vaandels). De processie wordt afgesloten met het Heilig Sacrament. Leden van de Broederschap flankeren met flambeeuwen. Achter de processie volgen het stadsbestuur en de heren van het Groot Volk met één of meerdere Lierse historische reuzen. Bij regenweer gaat de processie in een beperkte vorm door in de Sint-Gummaruskerk: het reliekschrijn wordt dan onder begeleiding van de vaandels van de verenigingen drie maal rondgedragen doorheen de zijbeuken en de kooromgang van de kerk. Om de 25 jaar (..15, ..40, ..65 en ..90) vindt er een jubeljaar plaats met onder meer de erkenning van de relieken van Sint-Gummarus door de bisschop (of zijn afgevaardigde) en een jubelprocessie. Op twee andere zondagen heeft er dan een historische Ommeganck plaats. Bedevaarders en Lierenaars komen tijdens het noveen naar de kerk voor het ritueel van de Sint-Gummarusbandoplegging. Zij hopen de voorspraak van Gummarus te verkrijgen om behoed te worden voor allerlei breuken. Begin september is de ‘processie van het eerste licht’: een voettocht naar de Sint-Gummaruskapel in Emblem: de verre aankondiging dat het feest van Sint-Gummarus eraan komt.