Sint-Veroonmars Lembeek

De Veroonmars in Lebbeek (Halle) gaat jaarlijks door op paasmaandag. Honderden Lembekenaren trekken er dan op uit als soldaat, samen met vele bedevaarders die het zilveren schrijn van hun patroonheilige Sint-Veroon begeleiden.

Verloop Veroonmars
Op Paasmaandag begint het al heel vroeg. Vanaf 3 uur wordt door de soldatengroepen in de wijken van de gemeente de 'reveille' geblazen. De schrijn-, beelddragers en bedevaarders verzamelen in de kerk om 7.45 u. Onder begeleiding van muzikanten van de koninklijke Harmonie ‘Willen is Kunnen' wordt het schrijn om 8u. de parochiekerk uitgedragen voor de uittocht van de processie, begeleid door vier boerenpaarden. Intussen hebben de 4 soldatengroepen om 7.30 u. verzameling geblazen aan het oud-gemeentehuis van Lembeek. Om 8u. geven de commandanten en de burgemeester het startsein voor de militaire stoet. Vooraf hebben verdienstelijke leden een ereteken gekregen omwille van hun jarenlange deelname.
Zo gaat dan iedere groep zijn eigen weg, om elkaar om 10 u. voor een eerste maal te ontmoeten. Om 11 u. komt de stoet aan bij de kerk van Klabbeek.
Hoogtepunt van de dag is het binnenkomen van de stoet in het dorp om 18 u. waar het wordt opgewacht door de priesters, leden van de gemeenteraad en het schepencollege. De soldatengroepen brengen nog een laatste groet aan hun patroonheilige. Het schrijn wordt -na een kort gebed in de kerk- terug op zijn plaats te zetten.

Legende van Sint-Veroon
Volgens de legende was Sint Veroon de zoon van Lodewijk de Duitser, dus de achterkleinzoon van Karel de Grote. Toen zijn ouders hem uithuwelijkten, vluchtte hij weg uit het ouderlijk kasteel te Mainz en belandde te Lembeek op de hoeve "Pergate", waar hij hoeveknecht werd en er omstreeks 863 overleed.
Tijdens zijn leven in Lembeek liet Veroon zich opmerken door zijn godsvrucht. Hij deed zelfs enkele mirakelen. Na zijn dood was men hem stilaan vergeten tot hij, in 1004, verscheen aan de Humbertus, pastoor van de gemeente Lembeek. Sint Veroon beviel hem zijn graf te herwaarderen. Van dan af kende Lembeek een grote volkstoeloop en werd de gemeente een bedevaartplaats.
Enkele jaren later waren er in Brabant heel wat wanordelijkheden en de Graaf van Henegouwen liet de relikwieën van de heilige Veroon naar de H. Waldetruduskerk in Bergen (Mons) overbrengen. Later werden de relikwieën terug naar Lembeek gebracht. De Graaf zou hiervoor door een gewapende escorte vergezeld zijn geweest. Volgens sommige geschiedschrijvers ligt hier de oorsprong van de soldatenprocessie. Anderen zeggen dan weer dat het gewapende boeren zijn geweest, als schuttersverenigingen, gilden … Deze droegen de relikwieën van de Heilige langs de gemeentegrenzen, om hen zo te vrijwaren van de pest. En zo ontstonden dan de paassoldaten. Men heeft er sporen van terug gevonden tot in de 16de eeuw.
Vandaag de dag wordt Sint Veroon aangeroepen tegen hoofdpijn en reumatische aandoeningen.

Oorsprong Sint-Veroonmars
Van oudsher werd het reliekschrijn van Sint-Veroon op paasmaandag vergezeld door militaire groeperingen. Aanvankelijk werd deze rol vervuld door de schuttersgilden. Later ontstonden specifieke militaire groeperingen met als exclusieve opdracht het vergezellen van het reliekschrijn. Wanneer deze groepen ontstonden is niet meteen duidelijk. In de gemeenterekening van 1736 vinden we uitgaven terug voor deze specifieke groeperingen op paasmaandag. Men heeft het daarbij steeds over "la jeunesse", gewapende mannen te paard of te voet. Onderweg werd buskruit verschoten en muziek gespeeld.

Of we hier van een vereniging of verenigingen in de letterlijke zin kunnen spreken, is weinig waarschijnlijk. Er is geen enkel geschrift bewaard gebleven, laat staan statuten, rekenboeken of enig ander document die het bestaan van een feitelijke vereniging aantoont. Dit verklaart meteen waarom de kosten van de deelnemers voor buskruit en muziek door de ganse dorpsgemeenschap werden gedragen. Weken voor de processie werden de koppen bij elkaar gestoken en werden de nodige afspraken gemaakt. De traditie en gebruiken, mondeling van generatie op generatie overgeleverd, speelden hierin een zeer belangrijke rol. Op dit vlak vertoont de Lembeekse Sint-Veroonmars veel gelijkenissen met de marsen tussen Samber en Maas. Het lijdt geen twijfel dat de huidige soldatengroeperingen hun oorsprong vinden in dit eeuwenoude militaire escorte, dat gewapend, met muziek en wellicht in uniform aan de processie deelnam.