Platbroden bakken in Anderlecht
Platbrood is de oudste vorm van brood; het ontstond ongeveer vierduizend jaar geleden in Mesopotamië, de bakermat van onze beschaving. Van bloem en water kneedde men een deeg, drukte dat helemaal plat tot een soort pannenkoek en bakte het op een gloeiend hete steen. Gaandeweg ontwikkelde de methode zich verder en ontstonden er verschillende vormen platbrood. Zo heb je in India chapati’s en naan-brood, in het Midden-Oosten pita’s, in Ethiopië injera’s; ook wraps, pizza’s en matze’s zijn vormen van platbrood, en dat is nog maar een greep uit de vele honderden soorten die wereldwijd dagelijks gegeten worden. Het meest opvallende kenmerk van platbroden is dat ze gebakken worden bij een hoge temperatuur (350°C of meer) voor een zeer korte tijd (minder dan 2 minuten). Dit bakken gebeurt in een tandoor (cilindrische klei-oven) in een kazan (ketel), of op een Saj (ronde bakplaat).
Volgens Unesco heeft het maken van platbrood een belangrijke sociale functie; één van de redenen om Lavash, een zacht dun platbrood dat over een speciaal ovalen kussen wordt gespannen en vervolgens in een kleioven geslagen, op te nemen in de Representatieve lijst van het immaterieel cultureel erfgoed van de mensheid. Bij het maken van dit brood (dat vooral in Armenië, Iran, Turkije, Azerbeidzajan, Kazachstan en Kirgizië wordt gebakken) zijn minstens drie mensen betrokken, vaak familieleden, die allemaal een rol spelen bij de bereiding en het bakken. Op het platteland nemen buren samen deel aan het proces. Naast gewone maaltijden wordt platbrood er gedeeld tijdens bruiloften, geboorten, begrafenissen, verschillende feestdagen en tijdens gebeden.
Sommige platbroden vonden in Vlaanderen en Brussel hun weg naar het brede publiek; de bekendste getuige hiervan is de pizza. Andere soorten genieten in de eerste plaats bekendheid bij een meer specifiek publiek, zoals de msemens, een in een vierkant geplooide en gebladerde Marokkaanse pannenkoek. En weer andere groeien, onder invloed van nieuwe foodtrends en de opgang van uitheemse keukens, stilaan uit tot culinaire hits, zoals de tacos (Mexicaans platbrood op basis van maïsmeel) en manousheh’s (Libanees platbrood met za’tar, een mengsel van olijfolie en gedroogde thijm).
La Fourna wil de enorme rijkdom van platbrood (zijn tradities, bakmethoden en culinaire mogelijkheden) ontsluiten voor een breed publiek. Maar er is meer: verenigd rond hun culinaire kennis en kookkunsten bereiden vrouwen met een migratieachtergrond brood volgens traditionele recepten en technieken. Zo bakken ze zich een weg naar meer kansen op de arbeidsmarkt.
Je vindt La Fourna op de Foodmet in Anderlecht: daar kneden ze het deeg, verwerken er groenten en kruiden in, en bakken het tenslotte op de saj. Kijken en proeven kan je nu al, in de toekomst staan er ook workshops op het programma om jezelf onder te dompelen in het rijke, gevarieerde smakenpalet van de platbrodencultuur.
Inzenders
- Hilde Brepoels
- La Fourna
Locatie
-
FOODMET – Abattoir - Ropsy Chaudronstraat 24
1070 Anderlecht
Periode
Themadomeinen
Trefwoorden
Deel deze pagina
Meer weten of samenwerken?
Dit erfgoed werd toegevoegd door iemand die het een warm hart toedraagt. Wil je meer weten? Heb je een opmerking? Of zie je kansen in een samenwerking?
Werkplaats immaterieel erfgoed brengt je in contact met de inzender van deze praktijk.
Andere praktijken
Nieuwjaarsbrieven voorlezen
Jeugdbewegingen in Vlaanderen
Borelle
Sint-Evermarusfeest Rutten
Duivensport
Konijndorsen in Kanne
Gerelateerde items
Bekijk alle artikels
WOL-Lab
Wist je dat veel wol vandaag helaas wordt weggegooid? Met WOL-Lab onderzoeken we samen met kinderen van 10 tot 13 jaar hoe het anders kan! In een activiteitenreeks linken we kennis en vakmanschap rond wol aan STEM in de vrije tijd en maken we kinderen bewust van de waarde van wol als duurzame grondstof. Zo worden kinderen bedenkers én makers van duurzame wolproducten.
Focus Vakmanschap
Focus Vakmanschap was een meerjarig samenwerkingsproject waarin erfgoedgemeenschappen, vakmensen, erfgoedprofessionals en een filmmaker samen onderzochten hoe film kan bijdragen aan de borging van immaterieel erfgoed.
Proeftuin: borgen met mondelinge bronnen
Hoe kan je mondelinge bronnen inzetten om immaterieel erfgoed te borgen? In deze proeftuin gaan we vanuit de praktijk van erfgoedorganisaties op zoek naar antwoorden.
De Vier Aymonszonen
Het Ros Beiaard en de vier Heemskinderen zijn alom bekend. Maar wat gebeurt er na de selectie van de Heemskinderen? Hoe word je een Heemskind en wat moet je daar allemaal voor leren? In gesprek met twee voormalige Heemskinderen ontdekten we er alles over.
Een dynamische, maatschappelijke rol voor musea
Naar aanleiding van het 'Intangible Cultural Heritage and Museums'-project, zoomden we in op musea die experimenteren met het borgen van immaterieel erfgoed. We focusten op een concrete case: de samenwerking van het MAS | Museum aan de Stroom met MAP | Mestizo Art Platform, de initiatiefnemers van het Mexicaanse herdenkingsfeest voor de doden op 'Día de los Muertos'.
Op de koffie bij een botanicus
Wat doet een botanicus? En welke kennis en vaardigheden horen bij dat beroep, “in zekere zin een ambacht”? Dr. Piet Stoffelen van Plantentuin Meise is gespecialiseerd in koffie en legde het ons uit. Daarnaast vertelt Saddam Shkair over de tradities en rituelen die bij een kopje Syrische koffie horen.
Van hobby en takkelingen - Het vliegend erfgoed van de valkerij
Hoe train je een valk? En welke rol speelt een valkenier in milieubehoud en diversiteit? We gingen in gesprek met Kris Ulens, voorzitter van de Belgische Valkerij Federatie. Hij vertelde ons over de geschiedenis, de toekomst en het internationale karakter van de valkerij.
Handreiking: hoe werk ik een sterk meester-leerlingtraject uit?
Deze Handreiking biedt praktische ondersteuning voor meesters en leerlingen die samen een traject willen opzetten om vakmanschap door te geven.
Voeg jouw erfgoed toe!
Deze website zet immaterieel erfgoed in Vlaanderen en Brussel in de kijker, in al zijn veelzijdigheid. Beoefenaars, liefhebbers, groepen en organisaties kunnen hier zelf hun erfgoedpraktijk beschrijven en delen. Ook jij!