Collectieplanning

Deze pagina maakt deel uit van een 'levende publicatie' en wordt dus regelmatig geüpdatet! Scroll dus zeker ook naar beneden om de laatste ontwikkelingen te bekijken!

PLANNEN VOOR DE TOEKOMST: ICE (IN)BEGREPEN IN MUSEA

OVER HET PROJECT

'Plannen voor de toekomst: ICE (in)begrepen in musea' is een pilootproject rond de integratie van levend erfgoed in de collectieplanning en het collectiebeheer van musea. Het startte in oktober 2019 in Tilburg (NL) en komt nu, eind september 2021, tot een einde met een internationale, online conferentie. 'ICE (in)begrepen' is de volgende stap in de onderzoekslijn van Werkplaats immaterieel erfgoed (WIE) over het veiligstellen van immaterieel cultureel erfgoed (ICE) en de betrokkenheid van musea daarbij. Het volgt op het onlangs afgeronde Europese ICH and Museums Project in de zoektocht naar een third space waar immaterieel erfgoedgemeenschappen en musea kunnen samenwerken om de praktijken en kennis rond levend erfgoed veilig te stellen. 

Het project richt zich op de problematiek van de relatie(s) tussen de collectie(beleids)planning in musea en immaterieel erfgoed die gepaard gaan met een geïntegreerde aanpak. De integratie van immaterieel erfgoed is vaak uitdagend en verwarrend, vanwege de verschillende logica's achter de erfgoedzorg voor materieel en immaterieel cultureel erfgoed. 'ICE (in) begrepen' tracht met steun van de Vlaamse Overheid inzicht te krijgen in de relatie(s) tussen immaterieel erfgoed en collectieplanning, knelpunten en opportuniteiten te identificeren, en praktische antwoorden te genereren voor verdere ontwikkeling. 

Na een eerste onderzoeksfase (oktober 2019 - oktober 2020) stelden Werkplaats immaterieel erfgoed en partners een Lerend Netwerk samen van 25 Vlaamse nationale en landelijke musea (zie verder). Samen met dit netwerk voerden Werkplaats immaterieel erfgoed en partners praktijkexperimenten uit binnen vier Proeftuinmusea*: Hof van Busleyden, Jenevermuseum, Huis van Alijn en Museum M Leuven. Elk van deze proeftuinmusea bracht zijn eigen uitdagingen, vragen en ideeën naar voren om te onderzoeken, om anderen te inspireren en om na te denken over hun eigen museumbeleid en -management inzake het beschermen van immaterieel erfgoed en het samenwerken met immaterieel erfgoedgemeenschappen. 

Hoewel het project ten einde is, is onze gezamenlijke reis nog maar net begonnen. De experimenten, dialogen en relaties die de voorbije twee jaar werden ontwikkeld, hebben een nieuwe verkenning van de third space in de Vlaamse erfgoedsector mogelijk gemaakt. 

EINDVERSLAG PROJECT ICE (IN)BEGREPEN

Het eindverslag volgt in de nabije toekomst, dus hou je ogen open! Wil je deze update absoluut niet missen? Schrijf je dan in op nieuwsbrief hier helemaal onderaan (rechts) de pagina! Het eindverslag zal ook beschikbaar zijn in het Engels.

The final report will follow in the near future, so keep your eyes open! Don't want to miss this update? Subscribe to the newsletter at the bottom of the page (on the right)! The final report will also be available in English.

DE 4 PROEFTUINMUSEA VAN ICE (IN)BEGREPEN

Tijdens het project 'Plannen voor de toekomst: ICE (in)begrepen' zijn we aan de slag gegaan met vier experimentele proeftuinen. Neem via de knoppen hieronder een kijkje naar de trajecten van de drie andere betrokken musea.  

De vier bovenstaande musea vormden de context van waaruit gezamenlijk en vanuit de praktijk verder kennis werd gedeeld en ontwikkeld over de diverse vraagstukken m.b.t. immaterieel erfgoed en collectie(beleids-)planning. 

Elk 'proeftuinmuseum' was trekker van een eigen traject, en was daarnaast ook deel van het Lerend Netwerk. De deelnemers van het Lerend Netwerk kregen de kans om de omgang met en vragen van deze musea m.b.t. immaterieel erfgoed van op zeer korte voet te kunnen volgen. Tijdens verschillende werksessies (zie infographic) kregen deelnemers en proeftuinmusea de kans om van gedachten te wisselen rond drempels en opportuniteiten, en om te reflecteren en te adviseren. Ondanks dat men niet ter plaatse de collectie en omgeving kon bezoeken, werden er wel virtuele plaatsbezoeken georganiseerd die een vertrouwelijke sfeer schiepen. Zo kon er een diepgaande dialoog opgebouwd worden en kon er vrijuit over ideeën, maar ook over twijfels gediscussieerd worden. De inhoud van deze workshops sloot aan bij de specifieke vraagstukken die binnen dit museum leefden rond immaterieel erfgoed en collectie(beleids-)planning. Ze fungeerden als een gemeenschappelijk leermoment, afhankelijk van de noden voor de vooruitgang van elk specifiek experiment. De opgedane ervaringen werden gezamenlijk besproken tijdens de intervisies

Het lerend netwerk

25 musea van over heel Vlaanderen sloten aan bij het project. Er was een mooie samenstelling van regionale en landelijke musea, maar ook thematische, kunsten- en stadsmusea.

Testcase digitaal registreren i.s.m. Meemoo

Samen met partners Meemoo en Kenniscentrum Immaterieel Erfgoed Nederland (KIEN) heeft Werkplaats Immaterieel Erfgoed de 'Testcase digitaal registreren' uitgewerkt. Samen met de Proeftuinmusea en het Lerend Netwerk gingen we op zoek of het mogelijk was elementen van immaterieel erfgoed digitaal te registreren en welke verschillende mogelijke aanpakken musea zouden kunnen hanteren tijdens zo’n proces. 

In totaal werden er drie sessies gehouden: 
  1. een brainstormsessie over de terminologie en algemene kenmerken en structuur van het datamodel 
  2. een overleg over het eerste ontwerp van het datamodel 
  3. een oefensessie waarbij de deelnemers het datamodel op een eigen casus konden toepassen

De sessies waren een groot succes! De 'Testcase digitaal registreren' leverde hierbij de eerste 14 Vlaamse usercases op i.v.m. het registreren van (sporen van) immaterieel cultureel erfgoed in een datamodel. 

Het rapport volgt in de nabije toekomst, dus hou je ogen open! Wil je deze update absoluut niet missen? Schrijf je dan in op nieuwsbrief hier helemaal onderaan (rechts) de pagina! 

Verslag Online conferentie - "ICH included in museums"

Het verslag volgt in de nabije toekomst, dus hou je ogen open! Wil je deze update absoluut niet missen? Schrijf je dan in op nieuwsbrief hier helemaal onderaan (rechts) de pagina!


Hoe gaan de deelnemers van het Lerend Netwerk zélf aan de slag? 

In de rubriek 'Vertel het ons!' laten we andere musea aan het woord die aan de slag gaan met het integreren van immaterieel erfgoed in de collectie(beleids)planning. We hopen deze sectie voortdurend te blijven updateten. Bij deze: vertel het ons via onderstaande knop!

 


vertel het ons!

Ina Ruckebusch

- wetenschappelijk medewerker Bakkerijmuseum Veurne

"In de volgende beleidsperiode blijven we verder inzetten op bestaande acties die ons immaterieel cultureel erfgoed rond het bakken levendig houden. Dit zijn onder meer workshops, demonstraties en het documenteren van immaterieel erfgoed.

Daarnaast geven we immaterieel erfgoed in ons nieuw collectiebeleidsplan een prominentere plaats. In ons huidig collectieplan beschrijven we onze collectie immaterieel erfgoed nog apart, alhoewel immaterieel erfgoed overal in onze collectie zit, in iedere deelcollectie zijn er wel sporen van te vinden. Voor de opmaak van ons nieuw collectiebeleidsplan gaan we daarom voor een integrale aanpak: onze immaterieel erfgoedcollectie nemen we in iedere hoofdstuk op. 

Daarnaast gaan we ook aan de slag in ons collectieregistratiesysteem waarbij we sporen van onze immaterieel erfgoedcollectie gaan beschrijven. Voorts krijgt immaterieel erfgoed ook een belangrijke plaats in ons vernieuwd museum: via diverse media zullen bezoekers kennismaken of zich kunnen verdiepen in gewoontes, tradities en technieken verbonden met het bakambacht."

Er is geen eenduidig antwoord op de centrale vraagstelling van hoe je immaterieel erfgoed in je collectiebeleid het best integreert. Het blijft grotendeels een onvatbaar beestje dat moeilijk in een model of structuur past. 

Wordt vervolgd...

Trefwoord:
Meer weten:

...

Contact:

...